• Polski
  • English
  • +48 17 875 13 00 contact@lab-storm.com

    LIMS a RODO w medycynie

    28.03.2024r.

    W dobie cyfryzacji branży medycznej, zarówno systemy zarządzania informacją laboratoryjną (LIMS), jak i przepisy ochrony danych osobowych, takie jak RODO (Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych Osobowych), odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu wysokiej jakości usług oraz bezpieczeństwa informacji. Dostosowanie LIMS do RODO jest nie tylko wymogiem prawnym, ale również niezbędnym elementem w utrzymaniu zaufania pacjentów i zapewnieniu ich prywatności.

    RODO w branży medycznej

    W Polsce, jak i w całej Unii Europejskiej, RODO wymaga od organizacji medycznych wdrożenia środków technicznych i organizacyjnych, mających na celu ochronę danych osobowych przed nieuprawnionym dostępem, utratą czy też niewłaściwym wykorzystaniem. Dotyczy to również danych medycznych, które są kategoryzowane jako „specjalne kategorie danych” i podlegają dodatkowej ochronie. Przepisy te wymagają od podmiotów medycznych nie tylko zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa danych osobowych, ale również umożliwienia pacjentom kontroli nad ich danymi, w tym dostępu do informacji, ich sprostowania czy też usunięcia.

    Podstawowe zasady RODO w branży medycznej

    Zasada minimalizacji danych

    Branża medyczna musi ograniczyć zbieranie danych osobowych pacjentów wyłącznie do tych, które są absolutnie niezbędne do celów leczniczych, diagnostycznych czy też prowadzenia dokumentacji medycznej. Oznacza to, że każdy rodzaj przetwarzanych danych musi być odpowiednio uzasadniony.

    Prawo do dostępu

    Pacjenci mają prawo dostępu do swoich danych osobowych przetwarzanych przez placówki medyczne. Mogą żądać kopii swojej dokumentacji medycznej, a także informacji o celu, zakresie i sposobie przetwarzania ich danych osobowych.

    Prawo do sprostowania i usunięcia

    Jeżeli dane osobowe pacjenta są nieprawidłowe, nieaktualne lub zbędne, pacjent ma prawo zażądać ich sprostowania lub usunięcia. W kontekście medycznym, prawo to może być ograniczone ze względu na obowiązujące przepisy prawa dotyczące przechowywania dokumentacji medycznej.

    Zgoda na przetwarzanie danych

    Zgoda pacjenta na przetwarzanie jego danych osobowych musi być wyraźna, świadoma i jednoznaczna. W przypadku danych dotyczących zdrowia, zgoda ta musi być wyróżniona na tle innych zgód, jasno wskazując na cel przetwarzania tych danych.

    Ochrona danych od momentu projektowania i domyślna ochrona danych

    Placówki medyczne są zobowiązane do wdrażania środków technicznych i organizacyjnych zapewniających ochronę danych osobowych już na etapie planowania wdrożenia danego systemu oraz domyślne ograniczenie dostępu do danych tylko do tych osób, dla których są one niezbędne w pracy.

    Zgłaszanie naruszeń

    W przypadku naruszenia ochrony danych osobowych, placówki medyczne mają obowiązek zgłosić takie naruszenie do odpowiedniego organu nadzorczego (w Polsce jest to Urząd Ochrony Danych Osobowych) nie później niż w ciągu 72 godzin od jego wykrycia. Pacjenci, których dane dotyczą, również powinni być informowani o naruszeniu, jeśli może ono wiązać się z wysokim ryzykiem dla ich praw i wolności.

    LIMS w branży medycznej

    System Zarządzania Informacją Laboratoryjną (LIMS) jest to zintegrowany system informatyczny, zaprojektowany do zarządzania wszystkimi aspektami operacji laboratoryjnych. W kontekście branży medycznej, takie systemy są nieocenione, ponieważ pomagają w organizacji pracy laboratorium, automatyzacji przepływu pracy, zarządzaniu danymi pacjentów oraz próbek, a także w efektywnym raportowaniu wyników badań. Umożliwiają one również spełnienie wymogów akredytacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości danych, co jest kluczowe dla diagnostyki medycznej i badań klinicznych.

    Wprowadzenie RODO w Unii Europejskiej, w tym Polsce, wprowadziło dodatkowe wymogi dotyczące przetwarzania danych osobowych, co bezpośrednio wpłynęło na operacje przeprowadzane w laboratoriach medycznych. W kontekście RODO, LIMS muszą zostać dostosowane tak, aby zapewniać pełną ochronę danych osobowych i medycznych pacjentów. Oznacza to, że każdy aspekt pracy systemu – od zbierania, przez przetwarzanie, aż po przechowywanie danych – musi być zgodny z surowymi zasadami ochrony prywatności. Obejmuje to między innymi zapewnienie, że dane są gromadzone wyłącznie do określonych, legalnych celów, są przechowywane w sposób bezpieczny, a dostęp do nich jest ściśle ograniczony i monitorowany.

    Dostosowanie LIMS do RODO

    Dostosowanie systemów LIMS do wymogów RODO jest kluczowe dla zapewnienia zgodności z przepisami o ochronie danych w laboratoriach medycznych. Systemy LIMS muszą być projektowane i konfigurowane tak, aby umożliwić:

    • Zabezpieczenie danych osobowych i medycznych pacjentów poprzez kontrolę dostępu, szyfrowanie danych oraz rejestrowanie operacji na danych.

    • Realizację praw osób, których dane dotyczą, takich jak prawo do dostępu do danych, ich sprostowania, ograniczenia przetwarzania, a także prawo do bycia zaponianym.

    • Zgłaszanie naruszeń ochrony danych odpowiednim organom w wymaganym czasie oraz informowanie osób, których dane dotyczą, o naruszeniach mogących mieć wpływ na ich prawa lub wolności.

    Celem tej integracji jest zapewnienie, że wszystkie operacje na danych osobowych i medycznych pacjentów przeprowadzane za pomocą systemów LIMS są zgodne z przepisami o ochronie danych. Poniżej przedstawiam kluczowe aspekty, na które należy zwrócić uwagę przy dostosowaniu LIMS do RODO.

    Anonimizacja i pseudonimizacja danych

    Anonimizacja i pseudonimizacja danych to techniki, które pomagają zabezpieczyć informacje osobowe i medyczne pacjentów. LIMS powinny być w stanie anonimizować dane, tam gdzie to możliwe, lub używać kryptonimów, aby zminimalizować ryzyko identyfikacji pacjentów. Jest to szczególnie ważne w przypadku przetwarzania danych dla celów badawczych, niezależnie od ich celu.

    Szyfrowanie danych

    Szyfrowanie danych w spoczynku i w transmisji jest fundamentalne, aby zapewnić bezpieczeństwo danych osobowych przetwarzanych przez systemy LIMS. To zabezpieczenie chroni przed nieautoryzowanym dostępem do danych w przypadku naruszeń bezpieczeństwa.

    Kontrola dostępu

    LIMS muszą zapewnić szczegółową kontrolę dostępu do danych pacjentów. Tylko upoważniony personel, który potrzebuje dostępu do danych w ramach swoich zadań służbowych, powinien mieć możliwość ich przeglądania. Mechanizmy takie jak uwierzytelnienie wieloskładnikowe mogą znacząco podnieść poziom bezpieczeństwa.

    Rejestrowanie działań na danych

    Systemy LIMS powinny automatycznie rejestrować wszystkie operacje przeprowadzane na danych osobowych, w tym kto, kiedy i jakie miał do nich dostęp, a także jakie zmiany zostały wprowadzone. Jest to niezbędne dla zapewnienia przejrzystości i możliwości audytu zgodności z RODO.

    Zarządzanie zgłoszeniami naruszeń ochrony danych

    W przypadku naruszenia ochrony danych osobowych, systemy LIMS powinny wspierać proces zarządzania incydentami, w tym szybkie wykrywanie, raportowanie naruszeń do odpowiednich organów regulacyjnych i informowanie osób, których dane dotyczą, w wymaganym przez RODO czasie.

    Wsparcie dla praw osób, których dane dotyczą

    LIMS muszą umożliwiać realizację praw pacjentów gwarantowanych przez RODO, takich jak prawo dostępu do danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, a także prawo do przenoszenia danych. Oznacza to, że systemy muszą być w stanie na żądanie dostarczyć pacjentom ich dane w strukturyzowanym, powszechnie używanym formacie.

    Ocena skutków dla ochrony danych (DPIA)

    Przed wdrożeniem lub aktualizacją systemu LIMS, niezbędne jest przeprowadzenie Oceny Skutków dla Ochrony Danych (DPIA), aby zidentyfikować i zminimalizować ryzyko dla ochrony danych osobowych.

    Dostosowanie LIMS do RODO wymaga skrupulatnego planowania i wdrożenia odpowiednich mechanizmów ochrony danych. Laboratoria muszą ściśle współpracować z dostawcami systemów LIMS, aby zapewnić, że oprogramowanie nie tylko efektywnie wspiera procesy laboratoryjne, ale także gwarantuje pełną zgodność z wymogami RODO. Realizacja tych zasad jest nie tylko obowiązkiem prawnym, ale także elementem budowania zaufania pacjentów do instytucji medycznych, ich profesjonalizmu i troski o prywatność.

    LIMS oprogramowanie

    KONTAKT

    Skontaktuj się

    Masz jakieś pytania? Zainteresowała Cię oferta naszego systemu?
    Skontaktuj się z nami telefonicznie lub za pomocą formularza kontaktowego!

    Company

      *pola wymagane

      Please prove you are human by selecting the cup.